2026'da Telifi Düşen 3 Yazar: Reşat Nuri Güntekin, Cahit Sıtkı Tarancı, Mithat Cemal Kuntay 

Merhabalar efenim, okuduklarımın bende bıraktığı izleri kayda geçirmek için buradayım. Bugün 2025 yılının sonuna doğru giderken aklıma hangi yazarların, şairlerin telifi düşecek merakı düştü. Merak derken benim favori yazarım var onu biliyorum da diğerleri kimdi merakı. Sabahattin Ali’nin eserlerinin telifi düştüğünden beri yıllardır heyecanla bu günleri bekledim. Bakalım yayın evleri beklediğime değecek basımlar yapacaklar mı bekleyip göreceğiz. Bu telif hakkı nedir diye sorarsanız, Türkiye’de bir yazarın ölümünün üzerinden 70 yıl geçtiğinde telifi düşer ve telifi düşen eserler kamu malı sayılır, isteyen yayın evleri bu kitapları basabilir. Bu da şu demektir ki yazarın eserleri tek yayın evinin tekelinde bulunmayacak ve fiyatlar düşecek. 

Telif haklarının süresi dolan eserler, sadece ekonomik anlamda değil; edebi mirası ve okurla kurduğu ilişkiyle de yeniden gündeme gelir. Telif sürecinin sona ermesi, bir eseri sadece ücretsiz hale getirmez; onun okurla yeniden ve özgürce buluşmasının önünü açar.

Sırasıyla 2026 yılında telifi düşecek yazarlarımızı inceleyelim:

 

Reşat Nuri Güntekin

1. Reşat Nuri Güntekin 

Milli edebiyatın ince çizgisine yaslanan sade anlatımı, insan ruhunu yalın bir ayna gibi yansıtır.

Benim favori yazarımdır kendileri. Yıllardır bu günlerin gelmesini bekledim. İlkokulda okuduğum klasiklerin kısaltılmış metinlerini saymazsam ortaokulda (6.sınıf) okuduğum ilk kitap Çalıkuşu’dur. Maalesef o da kısaltılmış bir metindi sonradan öğrendim. O saçma sapan kesilip kısaltılan metinle bile gönlümü çeldi yazar. Bu benim dediğim 2006 yılıydı ve kitaplara erişim şimdiki kadar kolay değildi. Kaç yıllarında izlediğimi hatırlamıyorum TRT yapımı Çalıkuşu dizisini izleyip Feride gibi olmanın hayalini kuruyordum. 2007’de Dudaktan Kalbe’nin dizisini hiç kaçırmadan izliyordum. Ablam 2010’da üniversiteyi kazanıp başka bir şehre gitti, eve dönüşlerde bana kitap alırdı, hediye ettiği de olurdu, ama harçlıklarımı biriktirip ablama aldırdığım ilk kitap Dudaktan Kalbe’dir efendim. Sonra ben 2012’de üniversiteyi kazanıp ablamın şehrine okumaya gidince üniversitenin kütüphanesinden yararlanmaya başladım. Üniversitemin kütüphanesi çok büyük ve istediğini bulabilecek kadar çeşitliydi kitapları. Bu bende anısı olan kitapları Topluma Hizmet dersinden geçmek için bağışladım. Ödevim kütüphanelere kitap bağışı toplamaktı ama bağış yapan olmadığı için kendi kitaplarımı vermek zorunda kaldım. Gitgide fiyatlar arttığı için Reşat Nuri külliyatını tamamlamak istemedim. Ta ki 2019’da Sabahattin Ali ile birlikte telif hakları denen şeyin varlığını öğrenene kadar. O zamandan beri hayalim Reşat Nuri Beyin külliyatını tamamlamak. Büyük ihtimalle hepsini normal kapak alırım. Çalıkuşu’yu da ekstra özel baskı alırım baskıyı çok beğenirsem.

 

dizi afişi

Benim ortaokul ve lise okuduğum dönemde tek bir tane MEB 100 Temel Eser listesi vardı. Reşat Nuri Güntekin’in iki eseri o listede: Çalıkuşu ve Anadolu Notları. Listede olmayan diğer kitapları da şunlardır: Acımak, Yaprak Dökümü, Yeşil Gece, Dudaktan Kalbe, Miskinler Tekkesi, Damga, Kızılcık Dalları, Bir Kadın Düşmanı, Tanrı Misafiri, Gizli El, Kavak Yelleri, Değirmen, Ateş Gecesi, Eski Hastalık, Son Sığınak, Leyla ile Mecnun, Sönmüş Yıldızlar, Eski Ahbap, Olağan İşler, Kan Davası, Akşam Güneşi, Gökyüzü… Bu kitapların birçoğunu okudum. Akşam Güneşi, Yeşilçam tadında bir roman. Akşam Güneşi’ni okuyup beğenenlere Kürk Mantolu Madonna ile İklimler’i öneririm. Gene aynı şekilde Sönmüş Yıldızlar Yeşilçam tadında hikayelerden oluşuyor. Eğer yanlış bir bilgi verdiysem affola çünkü 15 sene olmuştur okuyalı.

 

dizi afişi

En sevdiğim eser sıralaması yapmayacağım çünkü okuduğum eserlerin her biri farklı şeyler kattı bana. Dizisi yapılan kitapları Yaprak Dökümü, Dudaktan Kalbe, Çalıkuşu, Acımak. Yaprak Dökümü’nün 1987 ve 2006 yapımlı iki farklı dizisi bulunmaktadır. 2006 yapımlı dizinin eski bölümlerinin hala çok izlenmesinden dolayı dizinin devamının çekileceği söyleniyor. Aynı şekilde Çalıkuşu’nun da 1966, 1986 ve 2013 olmak üzere üç farklı dizisi çekildi. Benim favorim Aydan Şener’in oynadığı Çalıkuşu dizisi. Acımak romanı 1985 yılında TRT tarafından dizi yapılmış. Dudaktan Kalbe’nin de 1988 ve 2007 yapımları olmak üzere iki dizisi bulunmakta.

 

dizi afişi

Şunu da belirteyim ki Çalıkuşu romanını Atatürk savaş zamanında okumuş, övgülerini dile getirmiş ve herkesin okumasını tavsiye etmiştir. Reşat Nuri hakkında dinlemek isteyenlere bir söyleşi bırakıyorum:

 

Cahit Sıtkı Tarancı

2. Cahit Sıtkı Tarancı 

''Yaş otuz beş!'' dizesiyle hayatın kıymetini vurgulayan bir zaman çizgisi gibidir.

''Ölüm Şairi'' de olarak bilinen ''Yaş otuz beş! Yolun yarısı eder'' diyen şairimizin de bu yıl telifi düşecek. Okunması tavsiye edilen MEB 100 Temel Eserlerden biri de Cahit Sıtkı’nın Otuz Beş Yaş Bütün Şiirleri’dir. Şairin hayatı ve eserleri hakkında daha fazla bilgi almak istiyorsanız buradan okuyabilirsiniz. 

  3. Mithat Cemal Kuntay

kitap kapağı

Üç İstanbul'un her bir cümlesi, şehrin ruhunu farklı yönlerden okurla buluşturur.

En bilinen eseri Üç İstanbul’dur. Yazar hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Yazarla ilgili şöyle bir söyleşiye denk geldim sizin de izlemenizi isterim. 100 Temel eser listesini de buraya ekliyorum.

Edebiyatın kadim eserleri telif süresinden bağımsız olarak yaşar; onların izini sürmek, bir okur için her zaman yeni bir yolculuktur.

 

100 Temel Eser listesi

FİLDİŞİ KULEDE IŞIK HALA YANIYOR.

!!! Sitede kullanılan görseller tanıtım ve bilgilendirme amaçlıdır. Telif hakkı ihlali olduğunu düşündüğünüz bir içerik için iletişime geçebilirsiniz.