KALEMİN GÖLGESİNDE – IV
Metinlerini Yaktırmak İsteyen Yazarlar: Yazıya Güvenememek
Bazı yazarlar yazdıklarının okunmasını ister. Bazıları ise yazdıklarından korkar.
Bu korku sansürden değil, okurdan da değil; yazarın kendi metniyle yüzleşememesinden doğar.
Bu yazıda, ardında metinler bırakmak istemeyen; yazıyı tamamlanmış değil, tehlikeli gören yazarların izini sürüyoruz.
 |
| Franz Kafka |
Franz Kafka: Okunmamak İsteği
Kafka’nın vasiyeti nettir:
Ölümünden sonra bütün yazdıkları yakılmalıdır.
Bu istek, alçakgönüllülük değil; derin bir yetersizlik hissidir.
Kafka yazdıklarının “eksik” olduğunu düşünür. Metni değil, kendini yargılar. Onun için yazı, tamamlanmış bir şey değildir; her zaman yeniden yargılanması gereken bir dosyadır. Kafka bugün okunuyorsa, bu onun isteğiyle değil, ona rağmen olmuştur.
.jpeg) |
| Gogol |
Nikolay Gogol: İnançla Gelen Yok Oluş
Gogol, Ölü Canlar’ın ikinci cildini kendi elleriyle yakmıştır. Sebebi edebi değil, ruhsaldır. Yazdıklarının Tanrı’ya aykırı olduğuna inanmış, metni günah saymıştır. Yazı, bir noktadan sonra onun için kurtuluş değil, engel hâline gelmiştir. Bu yakma eylemi, edebiyat tarihinin en trajik anlarından biridir:
Bir yazar, kendi eserinden vazgeçmiştir.
.jpeg) |
| Virgil |
Virgil: Bitmemişlik Korkusu
Antik çağın büyük şairi Virgil, Eneis’in ölümünden sonra yayımlanmasını istemez.
Sebebi basittir:
Metnin hâlâ eksik olduğunu düşünür.
Virgil için yazı, okura değil, kusursuzluğa karşı sorumludur. Bu yüzden yarım kalan her cümle, yakılması gereken bir hata gibidir. İmparator Augustus bu vasiyeti yerine getirmez. Edebiyat kazanır; Virgil kaygılarında haklı kalır.
.jpeg) |
| Emily Dickinson |
Emily Dickinson: Saklanan Şiirler
Emily Dickinson şiirlerini yakmak istememiştir; ama saklamıştır. Yaşarken neredeyse hiç yayımlanmazlar. Şiirleri çekmecelerde, defterlerde kalır. Okurdan değil, yanlış anlaşılmaktan korkar. Dickinson için yazı, gösterilecek değil; korunacak bir şeydir.
Yazıyı Yok Etme İsteği Ne Anlatır?
Bu yazarlar bize şunu gösterir:
Bazen metni yakmak istemek, yazının gücünü inkâr etmek değil; tam tersine, onu fazla ciddiye almaktır.
Bu yazarlarda yazı, kontrolden çıkabilecek bir şeydir. Okurla buluştuğunda değişeceğini bilirler. Belki de bu yüzden, yakılmak istenen metinler en kalıcı olanlardır.
Bu yazı, ‘’Kalemin Gölgesinde’’ serisinin dördüncü yazısıdır.
FİLDİŞİ KULEDE IŞIK HALA YANIYOR.
Sitede kullanılan görseller tanıtım ve bilgilendirme amaçlıdır. Telif hakkı ihlali olduğunu düşündüğünüz bir içerik için iletişime geçebilirsiniz.
.jpg)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Yorumunuz için teşekkür ederim. En kısa sürede dönüt verilecek.