Yelpazenin Anlattığı

 

Osmanlı’da Nesnelerin Dili – III

 

Fildişi kulemdeki lambanın altından bildiriyorum:

Öğrendiklerimin bende bıraktığı izleri kayda geçirmek için buradayım.

Osmanlı’da yelpaze yalnızca serinlemek için açılmazdı. Bazen bir bakışın devamı, bazen söylenemeyen bir cümlenin yerine geçerdi.

Bir kadının elindeki yelpaze, ne söylediğinden çok nasıl tuttuğuyla konuşulurdu.

Çünkü yelpazenin de bir dili vardı.

pileli yelpaze

 

Yelpazeyi Yüze Kapatmak

Bir kadın yelpazesini yüzünü kapatacak şekilde tutuyorsa, bu açık bir mesajdı: ‘’Peşimden gelme.’’

Bu hareket, mesafe koymanın en zarif yoluydu.

Ne ses yükselir ne söz söylenirdi; yelpaze kapanır, konuşma biterdi.

 

Yelpazeyi Göğüs Üzerinde Açmak

Yelpaze göğüs hizasında açılıyorsa, anlamı daha yumuşaktı: ‘’Gülerek gel.’’

Bu, kapının tamamen kapanmadığını, ama her sözün de kabul edilmediğini anlatırdı.

 

elinde yelpaze tutan kadın

Yelpazeyi Elde Sallamak

Yelpazeyi elde yavaşça sallamak, bir davetti: ‘’Gel, konuşalım.’’

Ne acele vardı bu harekette ne de kesinlik. Karşısındakine alan tanıyan, zarif bir çağrıydı bu.

 

Yelpazeyi Sağdan Sola Tutmak

Soldan sağa doğru bir hareket ise, umut barındırırdı: ‘’Belki.’’

Ne evet, ne hayır.

Kararsızlığın, tereddüdün, düşünmeye değer bulmanın işaretiydi.

Yelpazenin Düşmesi

Yelpazenin kasten yere düşürülmesi, en güçlü mesajlardan biriydi: ‘’Sana aşığım.’’

Bu hareket, dikkatsizlik değil, bilinçli bir cesaretti. Yerden alınmayı bekleyen yelpaze, aynı zamanda bir karşılık beklerdi.

 

Yelpazeyi Kapalı Tutmak

Kapalı bir yelpaze, ‘’Söylenecek söz yok’’ demekti. Bu, konuşmanın bittiğini, ya da hiç başlamayacağını anlatırdı.

 

yelpazeli kadın

 

Bugün yelpazeler yalnızca dekor. Oysa bir zamanlar, bir kadının parmakları arasında koca bir hikaye taşırdı.

Bakışın yetmediği yerde yelpaze konuşur, kelimelerin susması gerektiğinde hareket devreye girerdi.

Belki de bu yüzden, o dönemlerin sessizliği bugünün gürültüsünden daha çok şey anlatıyordu.

 

Bu yazı, ‘’Osmanlı’da Nesnelerin Dili’’ serisinin üçüncü yazısıdır.

 

 

FİLDİŞİ KULEDE IŞIK HALA YANIYOR.

⬅ Önceki yazı Sonraki yazı ➡

Nesnelerin Dili | Seri Yazılar

• Nesnelerin Dili I – Mendilin Söylediği
• Nesnelerin Dili II – Açık İşaretler
• Nesnelerin Dili III – Yelpazenin Anlattığı
• Nesnelerin Dili IV – Mektubun Sessiz Kuralları
• Nesnelerin Dili V – Yüzüğün Hatırlattığı
• Nesnelerin Dili VI – Pencerenin Söylediği
• Nesnelerin Dili VII – Kapının Anlattıkları
• Nesnelerin Dili VIII – Çiçeklerin Anlamları
• Nesnelerin Dili IX – Gülün Fısıldadığı
• Nesnelerin Dili X – Fotoğrafın Fısıldadıkları

 

Sitede kullanılan görseller tanıtım ve bilgilendirme amaçlıdır. Telif hakkı ihlali olduğunu düşündüğünüz bir içerik için iletişime geçebilirsiniz.