Mektubun Sessiz Kuralları

 

Osmanlı’da Nesnelerin Dili – IV

 

Fildişi kulemdeki lambanın altından bildiriyorum:

Bildiklerimin bende bıraktığı izleri kayda geçirmek için buradayım.

 

Bir zamanlar mektup yazmak, sadece kelimeleri kağıda dökmek değildi. Hangi kağıdın seçildiği, nasıl katlandığı, ne zaman gönderildiği; hepsi başlı başına bir anlam taşırdı.

Michel de Montaigne'nin Marachal de Matignon'a mektubu

Osmanlı’da mektup söylenmeyen sözlerin en uzun yolculuğuydu.

Hatice Turhan Sultan'ın mektubu

 

Mektubun Zamanı

Bir mektup hemen gönderildiyse, bu aceleyle yazılmış bir özlemi anlatırdı. Bekletilen mektup ise düşünülmüş, tartılmış, her kelimesi tartıya konmuş duygular demekti.

Gecenin ilerleyen saatlerinde yazılan mektuplar, en içten olanlardı. Çünkü gündüz kalabalığında saklanan ne varsa, gece kağıda dökülürdü.

 

Kağıdın Dili

Beyaz ve sade kağıt, dürüstlüğün işaretiydi. Süslü, desenli ya da renkli kağıtlar ise muhataba verilen değeri gösterirdi.

Kenarları özenle düzeltilmiş bir mektup, ‘’Sana saygı duyuyorum’’ derdi. Gelişigüzel katlanmış bir kağıt, duyguların taşkınlığını ele verirdi.

 

Ali Ekrem Bolayır'ın yazısı ve imzası

Katlama ve Yerleştirme

Mektubun katlanış şekli bile anlamlıydı. Düzgün ve simetrik katlanan mektuplar, ölçülü bir sevgiyi anlatırdı.

Kağıdın arasına bir çiçek, küçük bir kumaş parçası ya da mendil konmuşsa, bu mektup kelimelerden fazlasını taşırdı.

 

Mührün Sessizliği

Mektubun ağzı mühürlenmişse, ‘’Bu sözler yalnızca sana’’ demekti. Mühürsüz mektuplar daha açıktı; okunmasından korkulmayan, ama yine de dikkatle yazılan satırlar içerirdi.

Mührün rengi bile önemliydi. Koyu renkler ciddiyeti, açık renkler ise duygusal yakınlığı çağrıştırırdı.

 

Cevap Vermemek

Osmanlı’da bazen cevap vermemek, en net cevaptı.

Uzun süre karşılık bulmayan mektup, kabul edilmeyen bir duygunun işareti sayılırdı.

Ama mektubun saklanması, her şeyin tamamen reddedilmediğini de fısıldardı.

 

II. Wilhelm'in Konya-Bulgurlu tren hattının raporlarının ardından yazılan mektup

 
 

Bugün bir mesaj yazıp siliyoruz, gönderip unutuyoruz. Oysa bir zamanlar mektuplar beklenirdi, saklanırdı, tekrar tekrar okunurdu.

Belki de bu yüzden, en sessiz nesne en çok şeyi anlatırdı.

 

Bu yazı, ‘’Osmanlı’da Nesnelerin Dili’’ serisinin dördüncü yazısıdır.

 

 

FİLDİŞİ KULEDE IŞIK HALA YANIYOR.

⬅ Önceki yazı Sonraki yazı ➡

Nesnelerin Dili | Seri Yazılar

• Nesnelerin Dili I – Mendilin Söylediği
• Nesnelerin Dili II – Açık İşaretler
• Nesnelerin Dili III – Yelpazenin Anlattığı
• Nesnelerin Dili IV – Mektubun Sessiz Kuralları
• Nesnelerin Dili V – Yüzüğün Hatırlattığı
• Nesnelerin Dili VI – Pencerenin Söylediği
• Nesnelerin Dili VII – Kapının Anlattıkları
• Nesnelerin Dili VIII – Çiçeklerin Anlamları
• Nesnelerin Dili IX – Gülün Fısıldadığı
• Nesnelerin Dili X – Fotoğrafın Fısıldadıkları

 

 

Sitede kullanılan görseller tanıtım ve bilgilendirme amaçlıdır. Telif hakkı ihlali olduğunu düşündüğünüz bir içerik için iletişime geçebilirsiniz.

Kaynak:  Hatice Turhan Sultan'ın Mektubu, Yogabagaba2, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.