Kapının Anlattıkları

Osmanlı’da Nesnelerin Dili – VII

 

Fildişi kulemdeki lambanın altından bildiriyorum:

Bildiklerimin bende bıraktığı izleri kayda geçirmek için buradayım.

Osmanlı’da pencere yalnızca dışarı bakılan bir yer değildi. Osmanlı’da kapı, yalnızca girilen ya da çıkılan bir yer değildi. Kabulün, reddin, mesafenin ve niyetin en açık ifadesiydi. Bir kapı, açılışıyla da konuşur, kapalı oluşuyla da. Kapı, bir eşikti. Ve her eşik, bir karar demekti.

 

Dorfkirche Sanitz (ana kapı)

Kapının Kapalı Tutulması

Kapalı bir kapı her zaman reddediş değildi. Bazen korunmaktı, bazen düşünmek. Ama kapı uzun süre açılmıyorsa, bu sessiz bir cevaptı: “Şu an değil.” Kapının ardında beklemek, cevabın belirsizliğini kabullenmek demekti.

Dülmen-Visbeck özel mühimmat deposundaki sığınağın üç kapısı

Kapının Açık Olması

Kapının açık bırakılması, “Buyur” demenin en sade hâliydi. Bu yalnızca misafir için değil, duygu için de geçerliydi. Açık bir kapı, söz söylemeye gerek bırakmazdı. İçeridekiler hazırdı, dışarıdakiler davetli.

 

Deepgarh'daki eski kapı

Kapıyı Aralık Bırakmak

Kapının tam kapanmaması, ne içeri almak ne de tamamen dışarıda bırakmaktı. Bu hâl, “Kararsızım” demenin zarif yoluydu. Bir ihtimali saklı tutmak, ama kesinlik vermemek… Aralık kapılar, en çok umudu barındırırdı.

 

Kapının Geç Açılması

Kapının bilerek geç açılması, bir sınamaydı. Gelenin niyetini, sabrını ölçmekti.

Hemen açılan kapılar güveni, bekletilen kapılar ciddiyeti anlatırdı.

Kapının Sert Kapanması

Bir kapının sertçe kapanması, söylenmiş en ağır cümleydi. Bu, artık konuşacak söz kalmadığını, mesafenin kesinleştiğini bildirirdi. Sessizce kapanan kapılar ise daha ağırdı. Çünkü içinde pişmanlık da taşıyabilirdi.

 

Yeşil kapı, Bruges

Kapı Tokmağının Dili

Kapı tokmağının vuruşu bile anlamlıydı. Yavaş ve ölçülü bir vuruş, saygının ifadesiydi. Israrcı ve sert vuruşlar, aceleyi ya da sabırsızlığı ele verirdi. Kimse kapıyı rastgele çalmazdı; her vuruş bir hâli temsil ederdi.

 

 

Bugün kapılar kilitli, ziller aceleci. Açmak da kapamak da hızlı. Ama bir zamanlar kapılar, insanların kalbi gibi davranırdı. Kime açılacağını bilir, kimi bekleteceğini seçerdi. Belki de bu yüzden, en çok şeyi anlatan yer hep kapıydı.

 

 

Bu yazı, ‘’Osmanlı’da Nesnelerin Dili’’ serisinin yedinci yazısıdır.

 

FİLDİŞİ KULEDE IŞIK HALA YANIYOR.

⬅ Önceki yazı Sonraki yazı ➡

Nesnelerin Dili | Seri Yazılar

• Nesnelerin Dili I – Mendilin Söylediği
• Nesnelerin Dili II – Açık İşaretler
• Nesnelerin Dili III – Yelpazenin Anlattığı
• Nesnelerin Dili IV – Mektubun Sessiz Kuralları
• Nesnelerin Dili V – Yüzüğün Hatırlattığı
• Nesnelerin Dili VI – Pencerenin Söylediği
• Nesnelerin Dili VII – Kapının Anlattıkları
• Nesnelerin Dili VIII – Çiçeklerin Anlamları
• Nesnelerin Dili IX – Gülün Fısıldadığı
• Nesnelerin Dili X – Fotoğrafın Fısıldadıkları

Kaynak: Deepgarh'daki eski kapı, Fotoğraf: Satdeep Gill, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Dorfkirche Sanitz (ana kapı), Fotoğraf: Radomianin, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Dülmen-Visbeck özel mühimmat deposundaki sığınağın üç kapısı 26 , Dernekamp mezrası, Kirchspiel, Dülmen , Kuzey Ren-Vestfalya , Almanya, Fotoğraf: Dietmar Rabich, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Yeşik Kapı, Bruges, Fotoğraf: John Samuel, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

 

 

 

Sitede kullanılan görseller tanıtım ve bilgilendirme amaçlıdır. Telif hakkı ihlali olduğunu düşündüğünüz bir içerik için iletişime geçebilirsiniz.