Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazanılır?

Kitap okuyan bir insan

Zamanı Olmayanlar İçin

“Okumak istiyorum ama vaktim yok.”

Bu cümle, okuma isteği olan ama hayatın temposuna yenilen pek çok insanın ortak cümlesi. Çoğu zaman bu cümle tembellik değil; yorgunluk, dağınıklık ve yanlış beklentilerin sonucu. 

Çünkü okuma alışkanlığı, sanıldığı gibi bol boş zamanla değil; doğru yerleştirilmiş küçük anlarla kurulur.

Okuma Alışkanlığı Zaman Meselesi Değil

Günde bir saat okumayan biri, haftada yedi saat okuyamaz. Ama günde on dakika okuyan biri, ay sonunda bir kitabı bitirebilir. Sorun genellikle “zaman bulamamak” değil; okumayı hayatın dışına koymaktır. Okuma, özel bir an, sessiz bir ortam ve uzun süre gerektiren bir etkinlik gibi algılandığında hep ertelenir.

Oysa okuma:

- Otobüste,

- Bekleme salonunda,

- Yatmadan önce,

- Kahve soğurken yapılabilecek bir eylemdir.

Okuma Alışkanlığı = Kitap Bitirmek Değil

Birçok insan okumayı “kitap bitirmek”le eş tutar. Bu da baştan yük bindirir.

“Bu kitabı bitirmeliyim.” “Yarım bırakırsam sayılmaz.” “Zor ama önemli bir şey seçmeliyim.”

Bu düşünceler, okumanın önündeki en büyük engellerden biridir. Okuma alışkanlığı, bitirme hedefiyle değil, temasla oluşur. Her gün birkaç sayfa okumak, bir kitabı aylarca taşımaktan daha değerlidir.

Her yerde kitap okumak

Zamanı Olmayanlar Nereden Başlamalı?

Kısa Metinlerle Başla

Deneme, öykü, makale ya da bölümlere ayrılmış kitaplar… 

Uzun romanlar, alışkanlık kazanana kadar göz korkutabilir.

Her Kitap Senin Kitabın Olmak Zorunda Değil

Bir kitap seni içine almıyorsa, sorun sende değil.

Yarım bırakmak başarısızlık değildir; okuma yolculuğunun parçasıdır.

Okuma Saatini Değil, Okuma Anını Seç

“Her akşam 21.00’de okurum” çoğu zaman işlemez.

Ama “Yatmadan önce 5 sayfa” daha gerçekçidir.

Kitap ve insan

Telefonla Barışmadan Okuma Olmaz

Telefon, okumanın düşmanı değil; kontrolsüz kullanıldığında rakibidir.

Zamanı olmayanlar için çözüm:

Telefonsuz okumak değil telefona rağmen okumaktır.

E-kitap, sesli kitap ya da PDF okumak, “gerçek okuma değil” diye küçümsenmemeli. Amaç sayfa çevirmek değil; metinle ilişki kurmak.

Okuma Ortamı Değil, Okuma İzni

Birçok kişi “okumaya layık” bir ortam bekler: Sessizlik, düzen, boş bir masa…

Ama bu beklenti, okumayı sürekli erteler.

Kendine şunu söylemek yeterlidir: “Bugün dağınık da olsa okuyabilirim.” 

Okuma, mükemmel koşulları değil; izin verilmiş anları sever.

Okuma Alışkanlığı Nasıl Kalıcı Olur?

Alışkanlık, zorlayarak değil; rahatlayarak kalıcı olur.

Şunları fark ettiğinde doğru yoldasın:

- Okumadığın günler eksik hissediyorsan,

- Kitabı yanına almayı unutmadığında pişman oluyorsan,

- Okuduğun yerleri işaretleme ihtiyacı duyuyorsan. 

Bu noktada okuma, görev olmaktan çıkar; günlük hayatın doğal bir parçası olur.

Kitap okuyan çocuk

Zamanı Olmayanların En Büyük Hatası

En büyük hata, okumayı “özel zaman”a saklamak. O özel zaman çoğu zaman hiç gelmez.

Onun yerine:

- Az ama düzenli,

- Kısa ama sürekli,

- Rahat ama bilinçli bir okuma düzeni, uzun vadede çok daha etkilidir.

Okuma Alışkanlığı Bir Kimlik Meselesi

“Ben okuyan biriyim” demek için yılda elli kitap bitirmek gerekmez. Bazen tek bir kitapla kurulan bağ, onlarcasından daha kalıcıdır. Okuma alışkanlığı, sayıdan çok ilişkiyle ilgilidir.

Zamanı olmayanlar için okuma alışkanlığı mümkündür. Ama bu, başkalarının okuma biçimlerini kopyalayarak değil; kendi hayatına uyan bir yol bularak olur. Okuma, hız değil; devamlılık ister. Ve bazen günde beş sayfa, hiç okumamaktan çok daha fazlasıdır.

İlgili Yazılar:

• 100 Temel Eser: Okumak İçin Bir Liste mi, Yol mu?
• Minik Okurlar İçin Büyük Kitaplar
• Martı Yayınları World Romance Classics Serisi
• Mitoloji Okumalarına Nereden Başlanır?

Kaynak: Çocuk rahatça kitap okuyor, Fotoğraf: Javier Petra Montes, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons. 

Kapalı alanda kitap okuyan yaşlı bir kişi, Fotoğraf: Nenad Stojkovic, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Okuma, kitap Fortepan 55473, Fotoğraf: Fortepan, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.

Sahilde Kitap Okuyan Kadın MET ap1978.510, Fotoğraf: James Jebusa Shannon, Creative Commons Sıfır, Kamu Malı Tahsisi, Wikimedia Commons.

Sitede kullanılan görseller tanıtım ve bilgilendirme amaçlıdır. Telif hakkı ihlali olduğunu düşündüğünüz bir içerik için iletişime geçebilirsiniz.